امام خمینی در جهان وب
روزهاي سالگرد رحلت رهبر کبير انقلاب اسلامي را پيش رو داريم . به همين بهانه، گذري داشتم در شبکهي اينترنت با اين هدف که تصويري از حضور آثار، انديشه و سيرهي ايشان در وبنوشتهاي فارسي ترسيم کنم. نتيجهي کار گزارشي است که هماينک پيشروي شماست. پيش از مطالعهي ادامهي متن، بيان چند نکته بيفايده نيست:
· به نظر ميرسد ميتوان وبنوشتهاي مرتبط با اين موضوع را در دو دستهي کلي تقسيمبندي کرد: گروهي که به صورت اختصاصي به حضرت امام پرداخته و آثار، زندگي و گفتار ايشان را موضوع فعاليت خود قرار دادهاند. در سوي ديگر اين عرصه، گروه ديگري نيز ديده ميشوند که تلاش ميکنند يا دستکم مدعياند که تلاش ميکنند با پيروي از انديشه و جهانبيني حضرت امام به مسايل پيراموني بنگرند. به سخن ديگر، اگر دستهي اول را وبنوشتهاي سير زندگي امام بناميم، دستهي دوم وبنوشتهاي سيرهي انديشهي امامند. برخلاف گروه اول که تعداد فعالان حاضر در آن از انگشتان يک دست نيز کمتر است، گروه دوم از تنوع و تعدد بسياري برخوردارند و طيف گستردهاي از مسايل جاري را شامل ميشوند. در اين گزارشت به تشريح وضعيت دستهي اول ميپردازيم.
· يکي از مسايل تاسفبرانگيز و نگرانکنندهاي که در بررسي اين وبنوشتها به آن برخوردم، نگاه کليشهاي و قشري به انديشهي حضرت امام است که موجب شده در مواردي نويسنده يا نويسندگان توانايي تحليل مسايل جاري و تشخيص اولويتها و در نتيجه موضعگيري اصولي و مناسب را از دست بدهند. کساني که به اين آفت دچار شدهاند، در بسياري از موارد در لفظ بيانات امام توقف کرده و خويشتن و مخاطب را از امکان تفکر و اجتهاد محروم ميکنند.
· دامنهي مورد بررسي در اين گزارش، آن دسته از وبنوشتهاي فارسي است که در پايگاههايي چون پارسيبلاگ، بلاگفا و پرشينبلاگ و مانند آن فعاليت ميکنند.
نام: با نگاه او
نويسنده: حديثه
نشاني: banegaheo.blogfa.com
موضوع: بررسي موضوعات مختلف در کتابهاي امام
معرفي: اين وبنوشت فعلاً با استفاده از کتابهاي زير مديريت ميشود: فرهنگ جهاد و شهادت در نامهها و پيامهاي امام خميني (انتشارات تسنيم) / استراتژي دفاعي در انديشهي امام خميني (نشر عروج) / مناجاتنامهي امام خميني / محرم راز ـ اشعار عرفاني حضرت امام
دورهي فعاليت: از 25 اسفند 1386 تا 28 ارديبهشت 1387 (26 مطلب)
بازديد: 224 بار ـ ميانگين روزانه: 2 بار - ايران با 92 و آمريکا با 3 درصد بيشترين کشور بازديدکننده بودهاند. (بر اساس دادههاي پايگاه وبگذر)
نويسنده با مراجعه به چند کتابي که در بخش معرفي به آنها اشاره کرده است، کوشيده است موضوعاتي چون سياست خارجي، بحران فلسطين و فرهنگ شهادت را در انديشهي امام رهيابي کند. قطعاتي از مناجاتها و اشعار امام بخش ديگر اين وبنوشت است. خلاصهنويسي و قالب ساده و جذاب را ميتوان از نقاط قوت اين وبنوشت دانست. البته نبود تفکيک موضوعي کارآمد موجب ميشود کاربر در يافتن مطلب موردنظرش دچار مشکل شود.
«راهحلهاي امام خميني براي رهايي قدس [بخش دوم]» آخرين مطلب اين وبنوشت است که به بيان هفت بند از گفتار حضرت امام دربارهي مسالهي رهايي قدس ميپردازد.
***
نام: انديشه سياسي حضرت امام خميني
نويسنده: منيره افشار – مهران فياضيميلاني
نشاني: emam.blogfa.com
موضوع: بررسي موضوعات مختلف در انديشهي سياسي حضرت امام
معرفي: ندارد
دورهي فعاليت: از 3 آذر 1386 تا 26 آذر 1386 (10 مطلب)
بازديد: نامشخص
نويسندگان با نگارش چند مقاله، موضوعاتي چون احزاب، اخلاق فضيلتمدار، جايگاه زن و صهيونيسم را در انديشهي سياسي امام بررسي کردهاند. هرچند اين وبنوشت در آغاز راه پرشور و فعال حرکت ميکند، اما در ميانهي راه و در حالي که بخش اول يک مقاله را ارايه کرده است، از حرکت باز ميايستد و به دلايل نامشخص نشاني از ادامهي حيات آن در دست نيست. يکي ديگر از نقاط ضعف آن پرداختن به موضوعاتي بيرون از حيطهي تعريفشدهي نخستين است؛ به گونهاي که تاريخچهي زندگي امام از ولادت تا رحلت، ديدگاه انديشمندان و شخصيتهاي خارجى دربارهي امام، جايگاه زنان در ايران باستان، تفاوت اهريمن زرتشتيان و شيطان مسلمانان و عکس صفحهي نخست شناسنامهي امام نيز عناويني هستند که در اين وبنوشت عرضه شدهاند.
آخرين مطلب اين وبنوشت «اخلاق فضيلتمدار در ديدگاه مرحوم نراقي و امام خميني [بخش نخست]» است که به بيان ديدگاههاي اخلاقي مرحوم محقق نراقي و حضرت امام ميپردازد؛ البته همانگونه که گفته شد، بخش دوم اين مقاله ارايه نشده است.
***
نام: امام خميني بهاييت
نويسنده: ر. صادق
نشاني: sahifeh1.blogfa.com
موضوع: ديدگاه حضرت امام دربارهي فرقهي بهاييت
معرفي: به جرات ميتوان گفت که در صحنهي جريانهاي انحرافي و با هدف به ضعف کشاندن اعتقادات ديني مسلمانان، فرقهي بهاييت با پيچيدهترين روشهاي ممکن و با ياري و مشورت دول خارجي، نقش مهمي را در به انحراف کشاندن اصل خاتميت و قائميت در اسلام و مذهب شيعه به عهده دارد. با گذشت بيش از 160 سال از آغاز اين نطفهي شوم، همواره خطر اين فرقه از سوي علماي اسلامي گوشزد گرديده است. لذا با توجه به حساسيتي که در مورد اين فرقه وجود دارد، برآنيم با استناد به بيانات حضرت امام خميني (قدس سره الشريف) به گوشهاي از نگرانيهايي که در مورد خطر اين فرقهي استعماري و اسلامستيز وجود داشته و در حال حاضر نيز وجود دارد، بپردازيم.
دورهي فعاليت: از خرداد 1386 تا ارديبهشت 1387 (21 مطلب)
بازديد: نامشخص
نويسنده ميکوشد با ترسيم شرايط اجتماعي و روند نفوذ بهاييان در ارکان حکومت پهلوي دوم، به واکنش امام در برابر ايشان بپردازد. فهرست موضوعات مورد توجه نويسنده از اين قرار است: دورانديشي امام خميني در مبارزه با مکاتب انحرافي، شرايط اجتماعي سالهاي دههي بيست، برنامهريزي تبليغي بهاييان در دهههاي بيست و سي، واکنش روحانيت به تبليغات بهاييان، افزايش نفوذ بهاييان در اوايل دههي چهل، واکنش امام به نفوذ بهاييان در حکومت.
نگاه تخصصي و موضوعمحور به انديشه و آثار امام يکي از نيازهايي است که به نظر ميرسد در فضاي فرهنگي امروز مغفول مانده است. اين وبنوشت ميتواند الگوي مناسبي براي ديگر فعالان اين عرصه باشد.
***
نام: سخنان مهجور حضرت روحالله
نويسنده: فرزند روحالله
نشاني: roohollah.parsiblog.com
موضوع: گزيدهي جملات حضرت امام
معرفي: ندارد
دورهي فعاليت: از 20 آذر 1386 تا 20 بهمن 1386 ارديبهشت 1387 (94 مطلب)
بازديد: 3953 بار ـ ميانگين روزانه: 13 بار - ايران با 77 و آمريکا با 7 درصد بيشترين کشور بازديدکننده بودهاند. (بر اساس دادههاي پايگاه وبگذر)
نويسنده برخي از جملات حضرت امام را انتخاب کرده و به هرکدام يک عنوان اختصاص داده است و تنها به نقلقول اين جملات ميپردازد. با توجه به تفکيک موضوعي و کوتاه بودن جملات، اين وبنوشت ميتواند به منبع خوبي براي يافتن سخنان امام تبديل شود. البته و در حالي که در ماههاي نخست فعاليت چشمگيري را از اين وبنوشت شاهديم (30 عنوان در ماه دوم)، با گذر زمان از حجم مطالب ارسالي کاسته شده (18 عنوان در ماه چهارم) و بعد از گذشت چندماه به کلي متوقف ميشود. تنوع موضوعي گسترده يکي از نقاط قوت اين وبنوشت است که البته به نظر ميرسد نويسنده با گذشت زمان با کمبود محتوا روبرو شده است؛ به گونهاي که حتي در انتخاب عناوين نيز از سلاست و رواني روزهاي نخست خبري نيست؛ به گونهاي که عنوان آخرين مطلب «هيچ جنايتي بالاتر از اين نبود که...» است.
***
نام: امام خميني
نويسنده: دوستدار دوست
نشاني: khomeini.blogfa.com
موضوع: متون، عکسها، فيلمها و صداهاي مربوط به امام خميني
معرفي: وبنوشت حاضر با توجه به کمبود فايلهاي صوتي و تصويري از امام خميني در اينترنت راهاندازي شده و بيشتر حاوي عکس صوت و فيلمهاي کوتاه از زندگي و کلام امام خميني است.
دورهي فعاليت: از 30 مهر 1386 تا 20 بهمن (72 مطلب)
بازديد: 2292 بار ـ ميانگين روزانه: 8 بار (بر اساس دادههاي پايگاه وبگذر)
نويسنده در هر عنوان، يک يا چند قطعه فيلم، صدا، عکس يا متن از گفتار امام يا دربارهي امام را ارايه ميدهد. مطالب اين وبنوشت در اين چند شاخه تفکيک شدهاند: وصيتنامه (متن کامل و بخشي از فيلم قرائت وصيتنامه توسط مقام معظم رهبري)، فيلم، صوت، عکس، نرمافزار (نويسنده مجموعهي مطالب وبنوشتش را در قالب يک نرمافزار و در صورت درخواست مخاطب ارايه ميکند)، خدمت به مردم در کلام امام (فيلم سخنان امام دربارهي خدمت به مردم)، 12 بهمن 1357 (چند قطعه فيلم از استقبال مردم و سخنان امام در اين تاريخ).
به نظر ميرسد در ماههاي پاياني وبنوشت به کاهش فعاليت نويسنده مواجه شده است؛ در حاليکه در ماه نخست 28 عنوان مطلب جديد ارايه شده است، در دو ماه پاياني تنها 14 عنوان مطلب مشاهده ميکنيم.
فيلم اعطاي حکم رياستجمهوري بنيصدر، اقامهي نماز بر پيکر امام توسط آيتالله گلپايگاني و فيلم از اقامتگاه امام در جماران از عناوين جالبتوجه اين وبنوشت است. حجيم بودن پروندهها را شايد بتوان تنها اشکال وبنوشت دانست که با توجه به کند بودن خطوط دسترسي به اينترنت در داخل کشور براي کاربر عادي مشکلساز است.